Monday, 23 April 2018

Shajara ya Mwana Mzizima
Sheikh Yahya Hussein
‘Mjawiid,’ Mnajimu, Tabibu na Mtabiri Bingwa
Na Alhaji Abdallah Tambaza

Raia Mwema
23 - 24 April 2018



Sheikh Yahya Hussein na King Hussen wa Jordan,  Amaan 1950s

JUMA lilopita kwenye safu hii ya Shajara ya Mwana Mzizima, tulimwangazia hayati Sheikh Yahya Hussein, aliyefariki dunia miaka kama 7 iliyopita na tuliona misukosuko aliyoipitia maishani mwake mpaka hatimaye kuja kuweza kupata mialiko ya mazungumzo na watu mashuhuri duniani wakiwamo wafalme wa kule nchi za Mashiriki ya Kati na Mashariki ya Mbali— Middle and Far East. Ile ilikuwa ni sehemu ya kwanza; sasa endelea na sehemu ya pili…

Mzee Juma Hussein Juma Karanda, ni babake mkuu Sheikh Yahya Hussein. Mzee Hussein, alipata elimu yake miongo mingi nyuma kutoka kwenye vyuo mbalimbali nchini Yemen; elimu ambayo aliitumia vizuri kwa kuwatoa ujingani vijana wengi sana wa Kitanzania wakati huo pale madrassani kwake Al- Hassnain Muslim School, Dar es Salaam.

Kitendo hicho cha kupigiwa mfano cha Mzee Hussein, kilisaidia sana kuziba pengo la kukosa elimu bora kwa wengi wa watu wa hapa Mzizima wakati ule wa utawala wa kidhalimu wa Kiingereza. Elimu ya Waingereza ilikuwa ikitolewa kwa upendeleo na ubaguzi mkubwa kwa watu wenye asili ya Kiafrika, ambao tuliwekwa kwenye daraja la nne baada ya Wazungu, Wahindi na Waarabu.

Madrassa ya Al Hassnain pale Mtaa wa Msimbazi, jijini Dar es Salaam, iliyomilikiwa na Sheikh Hussein na nduguye Sheikh Hassan, ilijitoa muhanga kwa kutoa elimu ya dini ya Kiislamu na ile ya Kidunia (sekula) kwa kiwango kikubwa sana, pengine kuzidi ile iliyokuwa ikitolewa na serikali ya kikoloni. Hili lilithibitika pale Sheikh Yahya alipojiunga na shule za serikali, kwani alikuwa akiwaacha kwa mbali wanafunzi wenzake kwenye matokeo ya kila siku darasani na mitihani ya mwisho pia.

Kwa hili la elimu, Mzee Hussein Juma –babake Sheikh Yahya - ameweza kutupatia majibu na kufuta usemi unaonezwa kwamba ‘jamii ya Kiislamu haipendi kusoma elimu dunia hata kidogo’. Ni uzushi ambao watu wamekuwa wakiuamini bila ushahidi kwa sababu umekuwa ukirejewarejewa mara kwa mara na kuzoeleka.

Msomaji, hebu fanya tafakuri ndogo tu; kwenye miaka hiyo ya 1920 na 1930, Sheikh Hussein Juma amewezaje kutoa watoto wake mwenyewe kama watatu hivi wakiwa wasomi wa hali ya juu; kama huko siyo kuthamini elimu tukuiteje?

Miongoni mwao yumo Professa Mansour Hussein Juma, msomi bobezi wa hisabati anayehadhiri kule Ibadan, Nigeria mpaka leo. Mwengine ni hayati Muhiddin Hussein, aliyekuwa Inspekta wa Jeshi la Polisi kabla uhuru. Inspekta ndio cheo cha juu kabisa alichoweza kushika mtu mweusi kwenye serikali ya kibaguzi ya Kikoloni. Muhiddin yeye alipata degree yake Makerere kabla ya uhuru.

Sheikh Yahya Hussein mwenyewe, mbali na unajimu na utabibu wake, naye pia tayari alishakuwa mwalimu; si wa madrassa peke yake, bali wa shule pia kwani kule Zanzibar amewahi kufundisha shule moja na Rais (mstaafu) Alhaji Ali Hassan Mwinyi.

Mtoto mwengine mkubwa wa Sheikh Hussein Juma ni Kanali (mstaafu) wa JWTZ Juma Hussein Karanda, ambaye alipata kuwa Mkuu wa Karakana ya Magari ya Kijeshi kule Tabora na Lugalo Barracks. Kwa sasa anaishi Kibaha, mkoani Pwani alikoweka makazi baada ya kulitumikia Jeshi muda mrefu.

Watoto wengine wa Sheikh Hussein Juma ni wale mabinti zake watatu Saphia, Zawadi na Husna ambao mwandishi huyu alisoma nao pale Shule ya Msingi Mnazi Mmoja na Uhuru Middle School hapa jijini kwenye miaka ya mwanzo ya 1960s.

Sheikh Hussein Juma, kwa kuchukia ile dharau ya kutawaliwa iliyosababisha wazawa wawe hawana haki yeyote; alijitosa kwenye kupigania uhuru wa nchi yetu ili tusiwe tena wanyonge, sisi na wanawe wale aliowaenzi na kuwapenda.

Alijiunga na chama cha United Tanganyika Party (UTP), ambacho kilikuwa hasimu mkubwa wa chama cha TANU kwa kutokubaliana kimaono na itikadi. Hussein Juma alichaguliwa kuwa Makamu Mwenyekiti wa UTP hapa nchini.

Habari zinasema, UTP kiliundwa kwa msaada mkubwa wa tajiri mmoja wa Kihindi kutoka kwenye mashamba ya Katani ya Tanga, kikiungwa mkono pia kwa karibu na Gavana Lord Twinning, ili kije kukipunguzia makali chama cha TANU; na kwa namna hiyo kiwe mbadala kwa wale wasiokubaliana na siasa za Nyerere kutoka Butiama.     

Sasa wakati babake akijiunga na UTP, Sheikh Yahya yeye, bila shaka kwa ushauri wa babake, akajiunga na chama kingine cha siasa kilichojulikana kama All Muslim National Union of Tanganyika (AMNUT), kilichoongozwa na Shneider Plantan na Katibu wake akiwa Marijani Shaaban Marijan, aliyewahi kuwa Kocha wa Mpira wa Miguu wa Timu ya Taifa.

Vyama hivyo viwili, pamoja na kile cha African National Congress (ANC) cha hayati Mzee Zubeir Mtemvu (babake Abbas Mtemvu wa Temeke), vilitoa changamoto kubwa kwa chama cha TANU na hivyo kustawisha upinzani uliokuwapo wakati huo kwenye ulingo wa siasa hapa nchini.

Kuwa mwanachama wa UTP wakati ule, ilikuwa ni majanga makubwa kwa mtu yeyote yule. Umaarufu na upenzi kwa chama cha TANU ulikuwa juu sana kiasi cha yeyote yule anayejaribu kukipinga kuonekana kama ni msaliti anayestahili kutengwa na jamii ya watu weusi.

Kwa kukipinga kwake chama cha TANU, Sheikh Hussein Juma alipoteza heshima, hadhi, umaarufu na mambo kama hayo. Popote pale alipoonekana iwe barabarani, mazikoni au kwenye hafla yeyote alikuwa akizomewa na kutupiwa matusi hata na watoto wadogo tu alioweza kuwajukuu:

“Huyo! hilo! Sheikh Hussein Juma UTP huyoo!!!!” alizomewa Sheikh Hussein pamoja na Sheikh mwengine maarufu hapa jijini Sheikh Hashir wa kule Temeke ambao wote walikuwa wanachama wa UTP.

Masheikh hao waliokuwa wakiheshimika kwelikweli kwenye jamii ya Kiislamu kabla ya siasa za TANU wakawa maadui wakubwa wa jamii inayowazunguka; waliishia kuwa watu wa kukaa ndani tu pekee. Hawakuonekana tena misikitini, misibani au kwenye mijumuiko ya watu. Zuberi Mtemvu na Congress yake, yeye alikaza kamba akaendelea kama kawaida na hakutishwa na jambo lolote.

Uhuru ulipopatikana, watu hao watatu - Sheikh Hussein, Sheikh Takadir, Zubeir Mtemvu - kama vile walikuwa wamekufa, wakatengenezewa majeneza (effigies), yakazungushwa kwenye mitaa ya Dar es Salaam na baadaye yakachomwa moto kuashiria mwisho wao.

Madrassa ya Al - Hassnain, nayo ikafa polepole kwa vile watu walikuwa wakiwatoa watoto wao chuoni hapo mmoja mmoja na mwisho ikafunga milango yake kwa chuki za kisiasa. Wazee wale, pamoja na heshima walizokuwa nazo hapo mwanzoni, wakawa wanaiaga dunia hii kwa kihoro na unyonge, mmoja baada ya mwengine - Inna lillah Waina Illayhi Rajuun!

Sasa basi, wakati hayo tukiyaweka pembeni, hebu tumwangazie tena na kumkumbuka Sheikh Yahya Hussein, katika sifa yake nyengine kubwa ya ukarimu na kusaidia kwa wasiokuwa nacho. Kwa kawaida yao, masheikh wengi tumezoea kuwaona wakiwa wapokeaji na wala si watoaji wa sadaka; huyu hakuwa hivyo!

Wakati ule wa uhai wake, na pale anapokuwapo jijini Dar es Salam, marhum Sheikh Yahya hutoka asubuhi na mapema pale nyumbani kwake Magomeni Mikumi na kufanya mazoezi ya kutembea mpaka Kariakoo akiwa ameongozana na kundi la jamaa na nduguze wa karibu.   

Safari yao hiyo huwachukua mpaka Seiyun Hotel, pale Msimbazi, Kariakoo, jirani kabisa na ile Madrassa ya kwao ya Al-Hassnain. Wakiingia hapo, kila mmoja huagiza chakula akitakacho kwa ajili ya kifungua kinywa.

Seiyun Hotel, ni hoteli maarufu sana jijini inayokaribia uwepo wake kwa zaidi ya miaka 70 au 80 hivi, ikisifika sana kwa kutengeneza maandazi mazuri na laini pamoja na michuzi ya kuku na mbuzi iliyopikika sawasawa.

Sasa, Sheikh Yahya anapofika na kundi lake, huwa anamlipia kila aliyemo mle hotelini bili yake ya chakula hata kama hakuja naye yeye, ile michuzi, vitafunio na chai. Chai ya Seiyun, nadhani inaweza kuingizwa ndani ya mashindano ya Zawadi za Guinness duniani na ikashika namba moja!

“Ah! Mwache tu kila mtu aende zake sisi tutalipa hiyo bili,” husikika Sheikh Yahya akiwaambia wenye hoteli wasichukue pesa kwa yeyote yule anayemaliza kula.

Wakati akiyafanya hayo hapo hotelini, mara zote anakuwa tayari asubuhi ile, ameshatoa sadaka nyingi nyingine kule nyumbani kwake kwa watu wengine waliokuwa wakimsubiri nje ya nyumba yake atoke na kuwapa ‘chochote kitu’ wakajikimu.

Basi huyo ndiye Sheikh Yahya; hakuwa Sheikh mpokeaji sadaka, bali mtoaji sadaka mara zote. Kama siku hiyo hakwenda Kariakoo basi hufika pale hoteli ya Shibam, Magomeni Mapipa na kufanya kama alivyofanya kule Seiyun, Kariakoo.

Tumwombe Mungu na sisi atupe uwezo wa kuyafanya hayo ili tulipwe malipo mema kesho mbele ya hesabu.

Jamil Hizam, ni Mtanzania mwengine aliyehamia Dubai kule Falme za Kiarabu. Alikuwa mchezaji mpira mashuhuri wa timu za Dar Young Africans na Cosmos ya Dar es Salaam pia kwenye miaka ya 70s kabla hajahamia Arabuni.

Wapenzi wake mpirani walimbatiza jina wakimwita ‘Dennis Law’ (mchezaji mpira wa zamani wa Timu ya taifa ya Uingereza), kwa umahiri wake wa kusakata ‘kabumbu’. Jamil ni mzungumzaji ‘barzani’ kwenye kijiwe chetu pale Kariakoo kila anapokuja Dar es Salaam.

Siku moja tulikuwa tunamzungumzia Sheikh Yahya na mikasa yake. Jamil akasema ngoja nikupeni kisa kimoja; kisa ambacho na mimi mwandishi naona nikisimulie kwa wasomaji wangu leo hii tucheke pamoja.

Jamil anasema:

“…Mwaka 1967 kulikuwa na mechi kati ya Yanga na Sunderland (sasa Simba) ambapo Sheikh Yahya alitabiri Abdulrahman Lukongo angefunga goli kwenye mechi hiyo.

“Mechi ilivyoendelea Abdulrahman Lukongo aligongana kichwa na beki wa Simba aitwaye Durban, katika kugombania mpira wa juu ambapo marehemu Lukongo akapasuka juu ya jicho ikabidi atolewe nje asiendelee tena na mchezo; Lukongo aligoma katukatu kutoka akapewa ‘handkerchief’ kushikilia kuzuia damu na akaendelea kucheza kusubiria utabiri utimie;

“hatimaye, ingawa Simba walishinda 2-1, hilo bao moja la Yanga alilifunga Lukongo ambaye hakukubali kutoka mpaka alipofunga goli alilotabiriwa na Sheikh Yahya …teh! …teh! …teh!”

Mambo ya Sheikh Yahya hayo, ilimradi ni mikasa na mazingatio.

Mkasa mwengine ulitokea kule Nairobi bungeni wakati wabunge wa Kenya walipochachamaa wakitaka Sheikh Yahya kutoka Tanzania afukuzwe arudi kwao, kwani alikuwa akiwanyonya Wakenya na kupata utajiri mkubwa.

Sheikh Yahya Hussein akimpa Rais Jomo Kenyatta zawadi
ya bakora ya kutembelea

Akiwa kule Nairobi, Sheikh Yahya, wateja wake wakubwa walikuwa watu matajiri wa kibiashara, wabunge, mawaziri, wakiwamo viongozi wakuu kama vile Mzee Jomo Kenyatta mwenyewe na familia yake na za nduguze. Alikuwamo pia Rais Daniel Arap Moi. Alikuwamo pia aliyekuwa Meya wa Jiji la Nairobi, Alderman Charles Rubia. 

Mjadala mkali ulizuka bungeni kwa ajili ya chuki tu na kuuchukia Utanzania wake. Kwenye fani ya utabiri alikuwapo mtu mwengine kutoka Kongo DRC alijulikana kama Dk. Ng’ombe, lakini hakuna mtu aliyepiga kelele zozote kama afukuzwe au vipi:

“…Mr. Speaker… hii mutu kutoka pande ya Tandhania ni vizuri akwende kwa nchi yake, yeye  ako na pesa mingi anapata hapa kwa nchi yetu tukufu ya Kenya na kufanya yeye kuwa tajiri kupindukia…

“Mr. Speaker… ni bora akwende kwao kule, maana wao natukana tukana Kenya yetu kila mara…”

hayo ni baadhi ya maneno ya wabunge wa Kenya na Kiswahili chao kibovu wakimlalamikia Sheikh Yahya.

Daniel Arap Moi, aliyekuwa Makamu wa Rais na Waziri wa Mambo y Ndani (Home Affairs Minister) na Kiongozi wa Serikali bungeni; ndiye aliyekuja kuumaliza mgogoro kwa kuufunga mjadala ule na kusema Sheikh hakuvunja sheria yoyote pale Kenya; na hivyo aachiwe aendelee na shughuli zake kama kawaida.

Sheikh alipanua zaidi shughuli zake kwa kuwa na ofisi sehemu mbalimbali hapa Afrika Mashariki na Kati na nyengine akafungua pale London, Uingereza ambako Wazungu walitokea kumkubali vizuri kutokana na uwezo wake wa kuzungumza lugha kwa ufasaha kama amesomea pale kwao Oxford na Cambridge!

Alamsiki! Tukutane wiki ijayo InshaAllah.
simu : 0715808864

Saturday, 21 April 2018

Sheikh Yusuf Salum

Maneno hayo hapo chini nimeyaandika majuma matatu yaliyopita katika moja ya group zetu tukijadili jinsi Waislam wanavyokosa nafasi katika utawala kiasi kutoa picha kama vile hakuna Waislam wenye sifa za kutosha kuweza kushika nafasi hizo:
‘’...hoja unazo lakini tujaaliwe hakuna (Waislam wenye elimu). Hapa tujiulize kwa nini hakuna. Ikiwa hakuna Waislam waliosoma jibu ni jepesi nalo ni kuwa Waislam tunabinywa kwenye elimu na hili tumeshaieleza serikali toka 1980s...ndani ya barua ya Warsha kwa Waislam, Wabunge na Serikali...mimi ndiye nilibeba upupu ule nikenda kuumwaga Karimjee Hall siku hizo Bunge linakutana hapo. Upupu tuliudurufu Masjid Quba. Hela ya kununua karatasi hatuna tulipokuwa njiani tunahangaika tukakutana na mtu baada ya kumueleza shida yetu akatuchukua hadi ofisini kwake akatupa karatasi...’’

Haukupita siku tukavamia Bunge Karimjee Hall baada ya Sala ya L’Asr kimya kimya tukitokea upande wa Independence Avenue na upupu wetu, tukaanza kuumwaga katika magari yaliyokuwa yameegeshwa nje.

Kisha taratibu tukaingia ndani ya viwanja vya Bunge na kuendelea na kazi yetu. 

Taratibu na kimya kimya kama tulivyoingia ndivyo tulivyoondoka katika viwanja vya Karimjee Hall.

Ilikuwa siku ya Ijumaa.
Mjini katika misikiti yote inayoswaliwa Ijumaa waraka ule wa Warsha uligawiwa misikitini.

‘’Upupu,’’ ulikuwa unakwenda kwa Waislam Wote wa Tanzania, Wabunge na Serikali.

Katika waraka ule Warsha walieleza kuwa ipo njama ya kuwabana viijana wa Kiiislam katika elimu na takwimu zikaonyeshwa katika ule ‘’upupu,’’ kuwa Waislam wako wengi katika shule za msingi lakini kuelekea sekondari idadi yao inapunguzwa kiasi ikifika Chuo Kikuu Waislam idadi yao inakuwa haivuki asilimia 10.

Haya yakiwa yanafanyika kwa miaka yote toka uhuru wa Tanganyika upatikane mwaka wa 1961.
Waraka huu wa Warsha ulimwagwa nchi nzima kwa wakati mmoja.

Waraka huu ulisababisha mshtuko mkubwa ndani ya Bunge na katika Serikali lakini hakuna aliyetaka ijulikane kuwa Waislam wametoa Waraka huo.

Nimepokea kwa masikitiko  taarifa ya msiba wa Sheikh Yusuf Salum.

Ndugu yetu marehemu Sheikh Yusuf Salum wakati ule miaka ya mwanzo 1980 akiwa kijana mdogo kama tulivyokuwa sote alisaidia sana pale Masjid Quba katika utayarishaji wa waraka huu.

Mwenzangu alimpa jina Sheikh Yusuf akimwita, ''Mass Support,'' lakini yeye mwenyewe hakujua kama kapewa lakabu hiyo.

Ikawa kila tunapomzungumza tukilitaja jina hilo na naamini Sheikh Yusuf kaondoka duniani halijui jina hili.

Allah amghufirie dhambi zake na amuingize mahali pema peponi.
Amin.

Maziko ya Sheikh Yusuf Salum Makaburi ya Mwinyimkuu


Thursday, 19 April 2018


Shajara ya Mwana Mzizima
Sheikh Yahya Hussein: ‘Mjawiid’, Mnajimu, Tabibu na Mtabiri Bingwa Africa Mashariki 
Sehemu ya Kwanza

Na Alhaji Abdallah Tambaza

Sheikh Yahya Hussein
Raia Mwema 20 - 22 April 2018

NIANZE kwa kuwashukuru wale wote waliofanya mawasiliano na mimi baada ya kusoma zile makala nne zilizopita kuhusu kuvunjika kwa EAC ya zamani na athari zake kwa nchi wanachama. Nimefarajika sana na nasema ahsanteni sana.

Jumatatu ya leo, Shajara inamwangazia Mwana Mzizima mwengine aliyeaga dunia takriban miaka 7 iliyopita, na ambaye ametoa mchango mkubwa sana katika maendeleo ya nchi yetu na Afrika Mashariki kwa ujumla.

Sheikh Yahya Hussein Juma Karanda, aliyefariki dunia mnamo Mei 20,2011 alikuwa na maarifa na akili nyingi mno, hivyo akawa gwiji na bingwa kwenye tasnia mbalimbali alizozipitia katika uhai wake. Sheikh Yahya alikuwa mjawiid (msomaji Qurani maarufu duniani wa kiwango cha kimataifa); mwanasiasa aliyepigania uhuru wa taifa letu; gwiji wa utabiri wa kutumia nyota; tabibu wa kutumia vitu vya asili na  pia alikuwa mwalimu wa madrassa na shule pia.


Kulia Sheikh Hussein Juma na Sheikh Hassan Juma

Babake Sheikh Yahya, alikuwa Mzee Hassan Juma, lakini Sheikh Yahya yeye alikuwa akitumia jina la babake mdogo Sheikh Hussein Juma, ambaye ndiye aliyemlea na kumwongoza kwingi kwenye safari yake ndefu ya maisha hapa duniani.

Habari zinasema, familia hii ya kina Sheikh Yahya na baba zake, ilihamia hapa Mzizima miaka mingi nyuma, wakitokea Bagamoyo ambako walikuwa wakifundisha watu elimu ya dini ya Kiislamu. Kutokana na umahiri na uhodari wao katika ufundishaji, watu wa Mzizima wakati huo - kwenye karne ya 18 hivi - akiwemo Mzee Mussa Pazi na Mzee Abeid Mwinyikondo Uweje - waliwaendea na kuwaomba wahamie hapa ambako kulikuwa na uhaba mkubwa wa walimu wa madrassa wa kiwango kile.

Walikubali na wakaanzisha madrassa iliyojulikana kama Al-Hassnain Muslim School pale Mtaa wa Msimbazi, Kariakoo na ikawa madrassa ya mwanzo jijini iliyokuwa ikitoa elimu hiyo na ile ya ‘kisekula’ huku wanafunzi wakiwa wamekaa juu ya madawati. Madrassa hiyo ilikuwa imesomesha vijana wengi wa hapa jijini wakati huo, ambao walipojiunga na shule zile za serikali walikuwa wakishika namba za juu madarasani.

Mzee Ibrahim Abeid Uweje, akinisimulia habari za Al-Hassnain, anasema yeye na kaka zake Abdulkheir na Abubakar, walisoma hapo na alishuhudia hata mchezo wa mpira wa miguu ukifundishwa pale chuoni wakati huo.

“Pale Al-Hassnain tulikuwa tunafundishwa mpaka kucheza mpira, na hayati Sheikh Yahya ndiye aliyekuwa kocha na ndiye aliyenifanya mimi niwe golikipa,” alisema Mzee Uweje.

Madrassa nyingine ambazo zikitoa wachezaji mpira mahiri wakati ule ni pamoja na ile ya Maalim Mzinga & Sons, ambapo walimu wake watatu walikuwa wakicheza mpira wa kiwango kikubwa - Maalim Abbas Mzinga alikuwa mchezaji wa timu ya Tanganyika iliyochukua Gossage Cup 49; Maalim Mambo Mzinga akichezea Sunderland (Simba sasa); Juma Mzinga aliyechezea Yanga; Mwlimu Tumu Ramadhani (kocha New Style na baadaye Yanga katika miaka ya 1960s na hayati Juma Mzee aliyekuwa mchezaji na mwalimu wa klabu ya Sunderland. Hapa pia elimu ya kisekula ilikuwa ikitolewa. Mwandishi huyu alipata elimu ya dini ya Kiislamu chuoni hapo.

Madrassa nyingine zilizokuwa mahiri wakati huo ni ile ya Sherrif Hussein Badawwy, pale sokoni, Kisutu, ambapo ilikuwa ikiongoza katika fani ya tajwiid, lakini pia kwa mchezo wa mpira. Mwalimu wake mkuu Sherrif Hussein Badawwy, ndiye aliyeasisi klabu mashuhuri ya mpira ya Cosmopolitan, ambayo yeye mwenyewe alikuwa mchezaji na kocha. Klabu hiyo ndiyo iliyokuwa ikitwaa makombe kwenye miaka hiyo ya 50 na 60.


Shariff Hussein Badawy
Kote huko kwenye madrassa hizo kulifundishwa pia elimu ya kisekula ‘Kizungu’, ambapo watoto waliotokea humo kujiunga na shule za kawaida walikuwa wakipata alama za juu sana kutokana na misingi ya awali waliyowekewa. Si kweli hata kidogo, kama ilivyozoeleka kusemwa, kwamba Waislamu hawakuitilia maanani elimu ya kisekula. 

Sheikh Yahya Hussein yeye alipata elimu ya msingi pale Mchikichini na, ile ya kati, pale Kitchwele African Boys Middle School, hapa jijini. Alikuwa ni mwanafunzi aliyeongoza kwa kila jambo darasani, hasa somo la Kingereza na hisabati, na hivyo kumfanya awe na kiburi cha aina fulani. Habari zinasema, siku moja alikosana na mwalimu wake wa Kiingereza (Mr. Monday) darasani, kwa kumwambia kwamba alikuwa hawafundishi vizuri somo hilo maana alikuwa akiwabaniabania hivi.

Ule ukawa ni utovu wa nidhamu na kijana Yahya akafukuzwa shule mara moja. Yahya alipenda sana kuzungumza ‘kimombo’ na habari zinasema, kwake ilikuwa jambo dogo kufunga safari kila siku kwenda sehemu za mbali na kwao, ili kumfuata rafiki yake yeyote azungumze naye Kiingereza tu, ili roho yake iridhike.

Baada ya kufukuzwa shule, alibakia pale madrassani kwao na akawa akisaidiana na wazee wake kufundisha dini ya Kiislamu. Babake Mzee Hussein, akiwa mtu mashuhuri jijini, hakukata tamaa; alikwenda kumbembelezea ili arudishwe tena kuendelea na masomo yake pale shuleni Kitchwele.

Alikubaliwa kurudi na kipindi kile kikawa ni karibu na mitihani kwa ajili ya uteuzi wa kujiunga na Tabora School, kwani pale Kitchwele, wakati huo mwisho ilikuwa ni darasa la 10 tu. Sasa, pamoja na kwamba hakuhudhuria masomo kwa miezi 6, kijana Yahya alifaulu kwa alama za juu na kuwapiku wenziwe wote.

Walimu walipigwa na butwaa; wakasema haiwezekani labda pengine anatumia ‘ndumba na tunguri’ (uchawi). Matokeo yalipotoka yakawa vilevile kama mwanzo na njia ikawa nyeupe kwake sasa kwenda Tabora School. Hakwenda! Ule ulikuwa utawala wa kikoloni, pakafanyika ‘figisufigisu’ akakatwa jina lake. 

Babake hakuchoka; akampeleka Zanzibar kujiunga na Zanzibar Muslim Accademy. Hapa akaonekana hana vigezo vya kujiunga na taasisi ile iliyosheheni walimu bobezi kutoka Chuo Kikuu cha Al-azhar Sherrif cha Cairo, Misri. Akaondoka zake akaenda mjini Zanzibar akawa anasoma Qurani Sauti ya Unguja pale wakati inapofungua matangazo yake jioni.

Usomaji wa Sheikh Yahya katika fani ya tajwiid ulikuwa wa hali ya juu sana. Mudir (mkuu) wa chuo pale Muslim Accademy, siku moja katika pitapita zake akaisikia Qurani ikisomwa redioni na mtu ambaye hakupatapo kumsikia.

Siku ya pili akauliza pale chuoni ni nani yule aliyekuwa akisoma Qurani redioni jana yake? Akajibiwa kwamba yule alikuwa ni yule kijana aliyetaka kujiunga na chuo chake akamkataa. Mudir wa Muslim Academy Sheikh Mohammed Addahani, akaamrisha haraka atafutwe aje ajiunge na chuo.
 Yahya akawa yuko hapo kwa miaka kadhaa, na siku moja akazusha tafrani nyengine tena. Hapa akamlaumu Sheikh Addahani kuwa anapendelea katika utoaji wake maksi, kwani huwa anawapendelea wanafunzi fulani fulani na kuwapa alama za juu. Mudir hakuvumilia, Yahya akafukuzwa chuo.

Aliondoka akatimkia nchi za Kiarabu. Kipaji chake cha kusoma Qurani kikampatia umaarufu na akaweza kufanyiwa hafla kubwa pale Continental Hotel, Cairo, akasoma mbele ya makari, yaani wasomaji wakubwa wakubwa akina kama Abdulbasit, Mahmud na nduguye Mohammed Al-Minshawi na Sheikh Mustapha Ismail. Tukio lile likawa mubashara ‘live’ kwenye Redio ya Cairo. Kwa wale wasomaji waliomjua Sheikh Yahya watapata picha ni kitu gani alikifanya siku hiyo. Habari zinasema kuna msomaji mmoja mkubwa alipangwa asome baada ya Sheikh Yahya, alitoweka mwenyewe pale ukumbini na alipotafutwa haikujulikana kaenda wapi! Kajua hatofua dafu tena mbele ya Yahya Hussein.

Aliondoka hapo akaenda Malaysia ambako alikaribishwa na kula chakula na Waziri Mkuu wa siku hizo Tunku Abdulrahman ambaye pia alimsomea Qurani ndani ya Jumba la Serikali.


Sheikh Yahya Hussein na King Hussein wa Jordan miaka ya 1950s

Mjini Amman, Jordan alikaribishwa na King Hussein kwenye Kasri ya Mfalme akala naye ‘dinner’ na baadaye kumsomea Qur’an tukufu mfalme ambayo aliliwazika kwelikweli.

Alikaribishwa pia na King Hassan wa Morocco, ambako pia alipata wasaa wa kula na mfalme na kusoma kwenye Kasri ya Mfalme. Msomaji kuwa na mazungumzo ya aina yeyote na wafalme wale wa Kiarabu siyo jambo dogo kwa mtu kutoka katika vijiinchi vidogo hivi kama Tanganyika.

Alijitengenezea jina na kupatiwa, ‘’schorlaships,’’ nyingi sana kuwasaidia Watanganyika wengine kwenda kusoma katika nchi hizo. Watoto kadhaa walinufaika na ‘’schorlaships’’ za kupitia kwa Sheikh Yahya. Kama ilivyo kawaida, nabii huwa hakubaliki nchini mwao, lakini aliyekuwa Rais wa Kenya hayati Jomo Kenyatta, alimteua Sheikh Yahya kuwa mwakilishi wake binafsi kwa nchi za Kiarabu kutokana na kule kuwa  na uwezo wa kukutana na wafalme wale wakati  wowote. Akawa sasa yuko kule Mombasa na Nairobi akiwa katibu katika East African Muslim Welfare Society (EAMWS). Hapa napo alitoa mchango mkubwa katika kupeleka vijana masomoni nchi za Uarabuni.

Alirejea nyumbani na kutembelea Zanzibar wakati Abeid Karume akiwa kiongozi baada ya Mapinduzi. Sheikh Yahya alikamatwa na kuwekwa jela kwa sababu alikuwa mara nyingi akionekana anazungumza na watu wenye asili ya Kiarabu. Serikali ya Mapinduzi ikahisi labda anataka kufanya ubaya.

Akiwa kifungoni kule Unguja, alikutana na mfungwa mwengine Mwarabu kutoka Yemen. Huyu alikuwa mjuzi wa fani ya utabiri na mambo ya uganga. Mwarabu yule alimpenda Sheikh Yahya kwa kuwa alikuwa anawaliwaza wafungwa wenziwe kwa kuwasomea Qur’an mle jela. Aliamua kumfundisha fani ya unajimu na tiba. Siku moja yule Mwarabu aliwaaga wenzake mle jela na akaondoka hivi hivi na mlango ukiwa umefungwa! Yakawa maajabu makubwa kwa askari na wafungwa pia.

Hazikupita siku, Sheikh Yahya naye kwa kutumia fani ile mpya, akajitabiria kwamba siku fulani atatoka mle jela na kuwa huru. Ikawa kama vile ghafla, wanasiasa pale Unguja wakaanza kuhoji kwa nini mtu yule kutoka Tanzania Bara, awe amefungwa kule Zanzibar badala ya kwao. Sijui paliongelewa nini, lakini ndege ikatumwa kwenda kumbeba kule Zanzibar, akakabidhiwa kwa Julius Nyerere na baada ya siku chache akawa yuko huru mitaani Dar es Salaam.

Hapo akaanza kazi yake mpya ya kuwa mtabiri akawa anatabiri matokeo ya mechi za mipira, ndondi, ajali, vifo vya watu mashuhuri, kuanguka kwa ndege na kuzama kwa meli, pamoja na vita duniani kote. Alitabiri pia matokeo ya chaguzi mbalimbali za kisiasa duniani na kuweza kumtaja nani atakayeibuka mshindi kwenye vinyang’anyiro hivyo.

Hapa kwetu alipata kutabiri kwamba Mzee Mkapa, wakati ule akiwa anamaliza muda wake uongozini, ataongezewa muda wa kuongoza, na ikatokea kuwa kweli maana palitokea kifo cha Mgombea Mwenza wa kiti cha urais kupitia Chadema na hivyo uchaguzi ukaahirishwa.

Mambo aliyoyatabiri na kutokea yako mengi kurasa za gazeti hazitoshi kuyaorodhesha. Kuna wakati aliitabiria timu ya mpira wa miguu ya Kenya kwamba ingeibuka kidedea kwenye mashindano ya Kombe la Challenge yaliyokuwa yakifanyika Tanzania. Kenya na Uganda waliingia fainali za mashindano hayo. Sheikh Yahya aliitabiria Kenya ushindi na aliweza kutaja wachezaji watakaong’ara siku hiyo na magoli yatapatikana kutoka kwa mchezaji namba ngapi na dakika ipi.


Sheikh Yahya Hussein na Jomo Kenyatta akimpa Rais Kenyatta
zawadi ya fimbo Nairobi miaka ya 1970

Kwa tukio hilo, serikali ya Kenya ilimletea ndege maalumu kwenda Nairobi kwenye sherehe za ushindi na huo ukawa tena ndio mwanzo wa yeye kuhamia huko moja kwa moja; akafikia kuwa mtu tajiri sana kutokana na kazi zake za unajimu na utabiri, wateja wake wakubwa wakiwa ni viongozi wa serikali ya Kenya.

Alikuwa na ofisi kubwa sana pale Moi Avenue Nairobi na alimiliki fahari ya jumba kule Kileleshwa (mfano labda wa Masaki hapa Dar es Salaam), nje kidogo ya jiji la Nairobi. Magari aliyokuwa akiendesha yakawa ni yale ya kisasa kabisa yanayouzwa bei ‘mbaya’ na suti zake zikawa zile za ‘designers’ wakubwa kutoka New York, Paris na Italy.

Sheikh Yahya vilevile alikuwa mtu wa mwanzo kabisa katika Afrika Mashariki, kutoa utabiri wa nyota magazetini, unaojulikana kama ‘horoscope’ au ‘nyota zenu’; kwani kabla yake magazeti kote Afrika Mashariki yalitegemea habari hizo kutoka magazeti ya Uingereza na Marekani.

Wakati wa kudai uhuru hapa nchini, Sheikh Yahya alijihusisha na siasa za vyama na alipata kuwa mpinzani mkubwa wa chama cha TANU na Mwalimu Nyerere akiwaita Nyerere na wenzake kama waropokaji na wapayukaji wasiojua A na B.

Alikuwa rafiki mkubwa wa Rais Kabila wa Congo- DRC, Mfalme Mswati wa Swaziland (aliyempa uraia wa heshima wa nchi yake), Rais Daniel Arap Moi wa Kenya; na watu wengi wengine mashuhuri duniani.

Mtoto wa kiume wa mnajimu huyu, Maalim Hassan Yahya Hussein amejikita kuendelea na fani ya unajimu na utabiri kama marehemu babake. Na kwenye usomaji wa Qurani kwa njia ya tajwiid, pamoja na kwamba ametoa mchango mkubwa kwa kufundisha vijana wengi wanaondeleza fani hiyo, lakini amemwacha kwa makusudi, Sheikh Mohammed Nassor, awe kiongozi wa Taasisi  ya Usomaji na Kuhifadhi Qurani Tanzania, ambayo aliianzisha kwa nguvu na juhudi zake binafsi.

Kwa hivyo basi, wakati tukiadhimisha kumbukizi zake, ni vyema basi tukamuenzi na kumkumbuka mwanamajumui huyu aliyeipenda na kuitangaza nchi yake kimataifa kupitia fani na ujuzi aliojaaliwa na Mungu.

Simu:0715 808 864
atambaza@yahoo.com

Mussa Assad (katikati) akiwa Uwanja wa Ndege wa Julius Nyerere

OKW BOBAN SUNZU

OKW BOBAN SUNZUJF-Expert Member

#1
Today at 7:03 AM
Joined: Aug 24, 2011
Messages: 23,431
 
Likes Received: 19,478
 
Trophy Points: 280

Kabla ya uteuzi wake, Bwana Assad alikuwa Profesa Mshiriki, Idara ya Uhasibu, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

Profesa Assad ni msomi, mwenye weledi, ujuzi na uzoefu mkubwa wa uhasibu na udhibiti wa fedha ambaye ana Shahada ya Uzamivu wa Uhasibu (PHD in Accounting) kutoka Chuo Kikuu cha Southampton, Uingereza mwaka 2001 na Shahada ya Uzamivu katika Udhibiti wa Fedha (MA in Financial Accounting) kutoka Chuo Kikuu cha Dublin City, Jamhuri ya Ireland mwaka 1991.

Profesa Assad pia ana Stashahada ya Kitaaluma ya Uhasibu (Professional Diploma in Accounting) kutoka Chuo Kikuu cha Dublin City mwaka 1990 na Shahada ya Biashara (Bachelor of Commerce) ya Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam mwaka 1988.

Pamoja na uzoefu wa kitaaluma, Profesa Assad anao uzoefu mkubwa katika eneo la uhasibu na ukaguzi. Alikuwa Mwenyekiti wa Bodi ya Wahasibu na Wakaguzi (NBAA) kwa miaka saba (2007 - 2014); ni Rais na Mjumbe wa Chama cha Wahasibu Afrika (Pan African Federation of Accountants) tangu mwaka 2012; na ni mjumbe wa Bodi kadhaa za Wakurugenzi nchini Tanzania.



Attached Files:

SIGNATURE